Karakterstructuren in een Therapeutische Massage

“Karakterstructuren zijn geen hokjes. Ze helpen je om te zien hoe iemand zich in het lichaam heeft leren beschermen.”

Karakterstructuren klinken misschien theoretisch. Iets voor psychologen. Iets voor boeken. Iets waar je als masseur misschien weinig mee kunt.

Maar zodra je therapeutisch gaat masseren, verandert dat.

Want ieder lichaam vertelt een verhaal. Niet alleen via spieren, spanning of houding, maar ook via bescherming, terugtrekking, vasthouden, overleven, uitreiken of verharden.

In deze aflevering onderzoeken Roel en Anthony hoe karakterstructuren zichtbaar kunnen worden in het lichaam én wat jij daar als masseur mee kunt doen.

Niet om mensen in hokjes te stoppen.
Niet om te diagnosticeren.
Maar om dieper af te stemmen op de mens die op jouw tafel ligt.

Waar gaat de aflevering “Karakterstructuren in een Therapeutische Massage” over?

Deze aflevering gaat over karakterstructuren in de massagepraktijk.

Anthony legt uit dat karakterstructuren iets zeggen over hoe iemand zich psychologisch en lichamelijk heeft leren organiseren in het leven. Roel benoemt dat hij dit onderwerp vroeger vooral theoretisch vond, totdat duidelijk werd wat je er concreet mee kunt in een massage.

De aflevering laat zien hoe patronen zichtbaar kunnen worden in houding, lichaamsbouw, spierspanning, energieverdeling en contact met de masseur.

Je hoort onder andere over de schizoïde, orale, masochistische, psychopathische en rigide karakterstructuur. Niet als vaststaande etiketten, maar als mogelijke ingangen om beter te begrijpen waar iemand bescherming, spanning of leegte vasthoudt.

De kern: als je therapeutisch masseert, masseer je niet alleen spieren. Je werkt met een mens, een levensverhaal en een lichaam dat zich heeft aangepast om te overleven.

Key Takeaways

• Karakterstructuren helpen je om dieper te kijken naar lichaam, houding en gedrag.
• Het gaat niet om oordelen, labelen of diagnosticeren.
• Een karakterstructuur laat zien hoe iemand zich heeft leren beschermen.
• Veel spanning in het lichaam is geen toeval, maar kan samenhangen met oude overlevingspatronen.
• Een therapeutisch masseur kijkt niet alleen naar spieren, maar ook naar energie, houding en contact.
• Bij sommige cliënten is begrenzen belangrijker dan nog meer geven.
• Bij andere cliënten is vertraging, zachtheid of gronding juist essentieel.
• Een brede bovenkant en weinig gronding kunnen iets zeggen over energie die vooral bovenin het lichaam zit.
• Een rigide lichaam vraagt vaak niet om hardheid, maar om ruimte en verzachting.
• Een orale structuur vraagt vaak om volle aandacht én duidelijke begrenzing.
• Een masochistische structuur houdt vaak veel vast en kan gebaat zijn bij adem, ontlading en veiligheid.
• Een schizoïde structuur vraagt vaak om gronding en het terugbrengen van energie naar het lichaam.
• Karakterstructuren zijn ondersteunend, maar nooit een dogma.
• Therapeutisch werken vraagt opleiding, ervaring en persoonlijke ontwikkeling.

Praktische oefening – Kijk zonder oordeel naar het lichaam

Neem na je volgende massage een paar minuten om te reflecteren.

Vraag jezelf af:

• Wat viel mij op aan de houding van deze cliënt?
• Waar zat veel spanning?
• Waar voelde het lichaam juist leeg, koud, hard of afwezig?
• Was de energie vooral bovenin het lichaam aanwezig?
• Voelde de cliënt gegrond of juist afwezig?
• Had ik de neiging om meer te geven dan goed was?
• Moest ik juist begrenzen, vertragen of verzachten?
• Welke reactie riep deze cliënt in mij op?

De kernvraag:

Ben ik aan het masseren vanuit techniek, of stem ik echt af op de mens die voor mij ligt?

Transcriptie van de Podcast – Lees hier de Podcasttekst

Waarom dezelfde massage niet voor iedere cliënt werkt

Veel masseurs leren technieken.

Strijkingen. Knedingen. Triggerpoints. Ontspanningsmassage.

En dat is belangrijk.

Maar twee cliënten kunnen met exact dezelfde klacht op jouw tafel liggen…

en toch een totaal andere massage nodig hebben.

“Niet de klacht bepaalt altijd de massage. De mens bepaalt de massage.”

In deze aflevering van Massage Praat gaan Anthony en Roel dieper in op:

• wat karakterstructuren zijn;
• waarom ze relevant zijn voor masseurs;
• hoe karakterstructuren zichtbaar kunnen worden in het lichaam;
• waarom je cliënten nooit in hokjes moet plaatsen;
• hoe je jouw massage beter kunt afstemmen op de mens achter de klacht;
• en wanneer massage werkelijk therapeutisch wordt.

Karakterstructuren? Dat klinkt best psychologisch

Roel:
Karakterstructuren.

Dat klinkt meteen best psychologisch.

Veel masseurs denken dan:

“Wat moet ik daar nou mee?”

Anthony:
Dat snap ik heel goed.

Toen ik het voor het eerst hoorde, dacht ik precies hetzelfde.

Maar hoe langer ik masseerde, hoe vaker ik merkte dat dezelfde klacht bij verschillende mensen totaal anders reageerde.

Toen werd ik nieuwsgierig naar de mens achter de klacht.

En dat is eigenlijk waar karakterstructuren over gaan.

Wat zijn karakterstructuren?

Anthony:
Karakterstructuren zijn geen diagnoses.

Geen vaste labels.

Geen oordeel.

Ze beschrijven hoe iemand zich in het leven heeft leren beschermen.

Ieder mens ontwikkelt patronen.

Manieren om met spanning, afwijzing, tekort, controle of onveiligheid om te gaan.

En die patronen blijven niet alleen in het hoofd zitten.

Ze worden zichtbaar in het lichaam.

“Het lichaam vertelt vaak een verhaal dat iemand zelf nog niet onder woorden kan brengen.”

Karakterstructuren zijn geen hokjes

Roel:
Maar dan loop je toch snel het risico dat je mensen in hokjes gaat plaatsen?

Anthony:
Precies.

En dat moet je dus niet doen.

Het is niet:

“Ik zie dit lichaam, dus deze persoon is zo.”

Zo werkt het niet.

Iedereen draagt meerdere karakterstructuren in zich.

De ene is sterker aanwezig dan de andere.

En hoe meer iemand zich ontwikkelt, hoe meer balans er vaak ontstaat.

Daarom gebruiken we karakterstructuren bij KIOM niet als etiket.

Maar als hulpmiddel.

“Je gebruikt karakterstructuren om beter te kijken, niet om iemand vast te zetten.”

“Karakterstructuren zijn geen waarheid. Ze zijn een hulpmiddel om beter af te stemmen.”

Waarom karakterstructuren interessant zijn voor masseurs

Anthony:
Voor een masseur is dit interessant omdat je cliënten beter leert lezen.

Niet met je hoofd.

Maar met je waarneming.

Je kijkt:

• hoe iemand binnenkomt;
• hoe iemand staat;
• waar spanning zit;
• hoe iemand ademt;
• waar energie aanwezig is;
• en waar juist weinig contact met het lichaam lijkt te zijn.

Daarmee kun je jouw massage veel beter afstemmen.

Want niet ieder lichaam heeft hetzelfde nodig.

“Een goede masseur masseert niet alleen de klacht, maar stemt af op de mens achter de klacht.”

De vijf basiskarakterstructuren

Roel:
Over hoeveel karakterstructuren hebben we het dan?

Anthony:
Er zijn verschillende modellen.

Je kunt het heel complex maken.

Binnen deze benadering werken we vaak met vijf basiskarakterstructuren.

De namen van sommige karakterstructuren klinken zwaar of ouderwets.

Gebruik ze daarom nooit als oordeel over iemand, maar alleen als vaktaal binnen een zorgvuldig leerproces over lichaamsgerichte patronen.

• de schizoïde structuur;
• de orale structuur;
• de masochistische structuur;
• de psychopathische structuur;
• de rigide structuur.

Het gaat niet om de namen.

Het gaat om:

“Wat heeft deze cliënt nodig om meer in balans, ontspanning en contact met zichzelf te komen?”

De schizoïde structuur — weer landen in het lichaam

Anthony:
De schizoïde structuur gaat vaak over niet helemaal aanwezig zijn.

Veel in het hoofd leven.

Moeite hebben met belichaming.

En zich terugtrekken uit contact.

“Ik ben er wel, maar eigenlijk ook niet helemaal.”

Als masseur wil je dan niet meteen heel veel gaan doen.

Je wilt iemand helpen om weer te landen.

Meer naar beneden.

Meer naar de benen.

Meer naar de voeten.

Meer contact met het lichaam.

Dus je werkt vaak met:

• gronding;
• rustige aanraking;
• duidelijke aanwezigheid;
• en massage richting de uiteinden van het lichaam.

De orale structuur — aandacht, tekort en begrenzing

Anthony:
De orale structuur gaat vaak over tekort.

Over uitreiken.

Over gezien willen worden.

Over het gevoel:

“Ik heb niet genoeg gekregen.”

In de massagepraktijk kan dat betekenen dat iemand veel van je vraagt.

Meer tijd.

Meer aandacht.

Meer bevestiging.

En als masseur kun je daar makkelijk in meegezogen worden.

Daarom is bij deze structuur volledige aandacht belangrijk.

Maar óók duidelijke begrenzing.

“Geef volle aandacht binnen een helder kader.”

De masochistische structuur — vasthouden en ontladen

Anthony:
De masochistische structuur houdt vaak veel vast.

Emoties.

Spanning.

Woede.

Verdriet.

Alles wordt als het ware bijeengehouden.

Aan de buitenkant kan iemand heel lief, zorgzaam en vriendelijk zijn.

Maar vanbinnen kan er veel druk zitten.

“Soms houdt iemand zóveel vast dat het lichaam zelf een soort pantser wordt.”

In massage kan het dan helpend zijn om te werken met:

• ademhaling;
• zuchten;
• ontlading;
• lymfatische technieken;
• en ruimte creëren rond gebieden waar veel spanning wordt vastgehouden.

De psychopathische structuur — kracht, controle en verzachten

Roel:
En dan heb je die brede types waar jij het over had.

Anthony:
Ja.

De psychopathische structuur klinkt meteen heel zwaar door die naam.

Maar laat je niet afschrikken door het woord.

Het gaat hier vaak over:

• controle;
• kracht;
• je groot houden;
• dominantie;
• en spanning in het bovenlichaam.

Deze cliënten vragen vaak:

“Doe maar stevig.”

Terwijl ze juist vaak zachtheid, gronding en afvoer naar beneden nodig hebben.

Als masseur vraagt dat stevigheid van jou.

Niet meegaan in het gevecht.

Niet over je heen laten lopen.

Maar rustig, helder en professioneel blijven.

De rigide structuur — spanning, regels en ontdooien

Anthony:
De rigide structuur gaat vaak over controle, regels en spanning.

Afspraak is afspraak.

Dit zijn de regels.

Zo hoort het.

Daar wijk je niet van af.

In het lichaam zie je vaak:

• strakke kaken;
• spanning in schouders;
• een gecontroleerde houding;
• weinig soepelheid;
• en een lijf dat moeilijk kan verzachten.

Bij deze cliënten werkt forceren vaak niet.

Je wilt eerder:

“Het lichaam uitnodigen om langzaam te ontdooien.”

Zachte massage.

Ruimte.

Vertraging.

Veiligheid.

Dat zijn hier vaak de sleutels.

Waarom dezelfde techniek anders kan uitwerken

Roel:
Dus dezelfde techniek kan bij de ene cliënt goed werken en bij de ander helemaal niet?

Anthony:
Precies.

Een stevige massage kan voor de ene persoon bevrijdend zijn.

En voor de ander juist bevestigen dat hij nog harder moet worden.

Zachtheid kan voor de ene cliënt veilig zijn.

En voor de ander juist spannend omdat hij de controle verliest.

Daarom is afstemming zo belangrijk.

“Een techniek is nooit los verkrijgbaar van de mens die hem ontvangt.”

Therapeutisch masseren vraagt meer dan techniek

Anthony:
Dit is ook waarom therapeutisch masseren iets anders is dan alleen een ontspanningsmassage geven.

Bij ontspanningsmassage richt je je vooral op rust, herstel en prettig contact.

Maar therapeutisch masseren vraagt meer.

Dan werk je niet alleen met spieren.

Je werkt ook met:

• spanning;
• emoties;
• beschermingsmechanismen;
• lichaamsbewustzijn;
• ademhaling;
• ontlading;
• en psychologische patronen die zich in het lichaam tonen.

En daarvoor moet je goed opgeleid zijn.

Je bent niet in drie dagen massagetherapeut.

Daar doe je jaren over.

“Therapeutisch werken vraagt dat je ook je eigen processen kent.”

Waarom dit thuishoort bij therapeutisch masseren

Bij ontspanningsmassage richt je je vooral op rust en herstel.

Bij therapeutisch masseren leer je ook kijken naar patronen in spanning, houding, ademhaling en lichaamsbewustzijn.

Karakterstructuren kunnen daarbij een hulpmiddel zijn om beter af te stemmen op wat iemand op dat moment nodig heeft.

Daarom is dit onderwerp vooral relevant voor masseurs die zich willen verdiepen in therapeutisch, holistisch of psychosomatisch lichaamswerk.

“Je masseert geen karakterstructuur. Je masseert een mens.”

Herkennen zonder te veroordelen

Anthony:
Wat ik hierin heel belangrijk vind:

Je herkent iets.

Maar je veroordeelt niet.

Je denkt niet:

“Deze cliënt is lastig.”

Maar je onderzoekt:

“Wat probeert dit lichaam mij te vertellen?”

Dan wordt karakterstructurenkennis geen hokjesdenken.

Maar een manier om liefdevoller, scherper en professioneler te kijken.

Wanneer pas je karakterstructuren toe?

Roel:
Maar dit doe je dus niet zomaar bij iedere eerste massage?

Anthony:
Nee.

Je gaat niet bij een eerste ontspanningsmassage denken:

“Aha, dit is die structuur, dus ik ga nu deze interventie doen.”

Zo werkt het niet.

Karakterstructuren worden vooral interessant wanneer je therapeutisch werkt.

In een traject.

Met herhaling.

Met intake.

Met toestemming.

Met duidelijke bedding.

En met voldoende opleiding.

Waarom karakterstructuren jou als masseur ook spiegelen

Anthony:
Karakterstructuren gaan niet alleen over je cliënt.

Ze gaan ook over jou.

Want wat gebeurt er met jou wanneer iemand veel van je vraagt?

Wat gebeurt er met jou wanneer iemand dominant binnenkomt?

Wat gebeurt er met jou wanneer iemand heel afwezig is?

Wat gebeurt er met jou wanneer iemand alles vasthoudt?

Wat gebeurt er met jou wanneer iemand alles onder controle wil houden?

Daar begint jouw eigen ontwikkeling als masseur.

“De cliënt op tafel spiegelt vaak ook iets in jou.”

Voor wie is deze aflevering interessant?

Deze aflevering is vooral interessant voor masseurs die zich willen verdiepen in:

• therapeutisch masseren;
• holistische massage;
• lichaamsgericht werken;
• psychosomatische klachten;
• emotionele ontlading tijdens massage;
• het herkennen van lichaamspatronen;
• en beter leren afstemmen op verschillende cliënten.

Niet omdat je iedereen moet analyseren.

Maar omdat je leert om menselijker, preciezer en bewuster te masseren.

Bewustwordingsoefening

Roel:
We willen je een oefening meegeven.

Kijk deze week eens anders naar je cliënten.

Niet om ze te beoordelen.

Niet om ze in te delen.

Maar om beter te leren waarnemen.

Vraag jezelf eens af:

• Hoe komt deze persoon binnen?
• Hoe beweegt deze persoon?
• Waar zit spanning?
• Waar lijkt weinig energie aanwezig?
• Waar houdt iemand vast?
• Wat roept deze persoon bij mij op?
• Welke massage heeft deze mens vandaag nodig?

“Masseer ik de klacht, of stem ik af op de mens?”

Afsluiting

Anthony:
Uiteindelijk gaat deze aflevering niet alleen over karakterstructuren.

Het gaat over leren kijken.

Leren voelen.

Leren afstemmen.

En over het besef dat geen enkele cliënt hetzelfde is.

Daarom geloven wij bij KIOM dat een goede masseur meer doet dan technieken uitvoeren.

Een goede masseur leert de mens achter het lichaam ontmoeten.

“Niet de techniek maakt uiteindelijk het verschil. De kwaliteit van jouw afstemming maakt het verschil.”

Vond je deze aflevering waardevol?

Volg, like en deel dan deze aflevering van Massage Praat op jouw socials.